De illusie van het masker

Als wij geluk en succes tot sociale norm verheffen lopen we het risico steeds minder goed om te kunnen gaan met de realiteit van het leven.

Want de realiteit is immers dat mensen ook emotioneel gewond raken en geconfronteerd worden met falen, met verlies, teleurstelling en verdriet. Het is belangrijk om ook die kanten van het leven te zien en ermee te leren omgaan. Dan kunnen we er beter zijn voor onszelf en voor elkaar.

Jezelf mogen zijn

We zetten vaak een masker op dat onze ‘sociale norm’ uitstraalt: ik ben sterk, succesvol en gelukkig. Maar onze diepere, ware gevoelens, verbergen we zorgvuldig achter dat masker. Dat begint vaak al op jonge leeftijd. We identificeren ons met dat masker en hechten ons aan de illusie van wie we zouden kúnnen (of móeten) zijn en wijzen onze ware zelf af: “Als ik beter mijn best doe dan …. – en dán houden de mensen van mij.”

Mijn masker
Ik heb mijn echte zelf verborgen
En toen een masker opgezet
Ik was klein en jij al groot
Je lachte tegen mij, Ik lachte terug en zag verrast
Dat jij niet zag dat dit mijn masker was

Het omhooghouden van het masker kost energie en put ons uit en leidt tot vervreemding van jezelf. Misschien besef je dat ook wel, maar je masker afzetten vergt moed want het voelt kwetsbaar. Maar als je het desondanks toch aandurft om je masker af te zetten hoef je jezelf niet meer te verbergen, dan kun je jezelf laten zien zoals je bent. Dat vraagt ook moed omdat je de illusie van perfect zijn moet loslaten. Misschien ben je bang dat mensen je afwijzen wanneer ze zien wie je ‘werkelijk’ bent. Zonder masker kun ‘door de mand vallen’ je kunt ‘je gezicht verliezen’.

De paradox is natuurlijk dat je juist door je masker af te zetten je eigen gezicht weer terugkrijgt en dan blijkt dat wij zonder masker mooie en complete mensen te zijn!

Ik heb mijn echte zelf gevonden
In de schaduw, op een plekje zonder licht.
Mijn masker valt, ik schrik; nu heb ik geen gezicht!
Je lacht nog tegen mij, ik lach terug en besef verrast:
Ik dacht zelf dat ik mijn masker was!

Je masker afnemen vraagt moed, maar het kan verrassend bevrijdend zijn. Al is het alleen maar omdat je eindelijk jezelf toestemming geeft om er te mogen zijn. Omdat je jezelf beter leert kennen – en leert houden van wie je altijd al bent geweest: jezelf.

Oefening tegengestelde eigenschappen

Deze korte oefening is bedoeld om je bewust te worden dat er tegengestelde eigenschappen in je zitten. Dit helpt je om ‘achter je masker’ te kijken.

Schrijf eens vijf sterke eigenschappen van jezelf op waarmee je jezelf graag identificeert.
Wat zijn voor jou de tegenovergestelde eigenschappen daarvan? Noteer deze naast de vijf eigenschappen die opgeschreven hebt.
Bijvoorbeeld:

Welke daarvan herken je, als je eerlijk bent, ook in jezelf, maar ontken je liever?

Zeg nu tegen jezelf: ik ben ook: …, …, … en dat is oké!
Ervaar/voel wat deze erkenning met je doet.

In het boek Dichterbij komen; Kwetsbaar voelen & krachtig zijn, van Harry Vos en Andrea Luijten staan meer gedichten, verhalen, oefeningen en bijpassende foto’s bij levensthema’s.